Wat is Ikebana?
De Japanse bloemschikkunst is bekend om zijn ogenschijnlijke eenvoud: enkele takken, wat blad en en een paar bloemen. Dit in tegenstelling tot het Westers bloemschikken waarbij over het algemeen boeketten met veel bloemen en blad worden gemaakt. Maar door het spaarzame materiaal- gebruik zien we veel beter de groeikracht en de schoonheid die schuilt in elke plant.
De naam Ikebana is afgeleid van de woorden ikeru (leven, tot leven wekken) en bana (bloem). Het begon vele eeuwen geleden zoals zoveel andere kunstvormen: als middel van religieuze verering. Nu wordt Ikebana als kunst beoefend over de gehele wereld.
Ikebana kwam in de zesde eeuw na Christus met het Boeddhisme uit China naar de Japanse eilanden, als uiting van liefde voor harmonie en schoonheid van de natuur. De Japanse priester Ono-no-Imoko, die zich als kluizenaar terugtrok aan de oevers van een meer in Kyoto, was waarschijnlijk de eerste die bloemen en takken schikte in een tempel. Bloemarrangementen werden schikkingen in de tokonoma, een soort altaar in de traditionele Japanse kamer. Door de eeuwen heen werd het religieuze aspect echter minder belangrijk en nam de puur esthetische belangstelling toe.
Een interessant aspect van ikebana is dat aan bepaalde planten of combinatie daarvan een zekere symboliek wordt toegekend. Een voorbeeld: den met zijn altijd groene naalden staat voor lang leven; bamboe, dat wel buigt in de wind maar niet breekt verwijst naar doorzettingsvermogen, terwijl pruimenbloesem, in Japan een van de vroegst bloeiende vruchtbomen na de winter, nieuw leven symboliseert. Een schikking met den, bamboe en pruimenbloesem rond 1 januari heeft dus de betekenis van een nieuwjaarswens.
Eeuwenlang was de Ikenoboschool de enige stijl. Tegen het einde van de 19de eeuw echter ontstonden er, als gevolg van de openstelling van Japan voor contact met het Westen, veel nieuwe scholen waaronder de Oharaschool (rond 1890) en wat later de Sogetsuschool en de Ichyoschool (ong. 1930) en nog vele andere scholen. Van de genoemde scholen kan men in Nederland lesnemen.
Door velen wordt Ikebana als een hobby beoefend. Het bezig zijn met Ikebana geeft rust. Men concentreert zich geheel op het bezig zijn met het levende materiaal en vergeet daardoor alle zorgen om zich.
Zowel in Japan als daarbuiten worden tentoonstellingen georganiseerd die altijd veel belangstelling trekken. Ook in Nederland worden regelmatig exposities gegeven (zie pagina Tips).
